Sau thắng lợi của cuộc cách mạng tư sản, tình hình châu Âu không những không khởi sắc mà còn trở nên tồi tệ hơn.
Những nhà tư bản vừa mới lật mình làm chủ, chưa kịp ngồi vững "giang sơn" đã bộc lộ bản chất tham lam.
Chính phủ tư sản non trẻ không những không thực hiện những cam kết trước đó mà còn liên tục chèn ép người dân.
Ở đâu có áp bức, ở đó có đấu tranh, phong trào công nông bắt đầu phát triển mạnh mẽ.
Tại Lombardy, Thống chế Radetzky đã vơ vét rất nhiều lương thực trước khi rút lui. Sau khi Vương quốc Sardinia chiếm đóng khu vực này, thành Milan thiếu lương nên đã phải mượn tạm một phần lương thực của người dân địa phương để ứng phó.
"Có vay có trả, vay lại càng dễ.”
Đáng tiếc, Vương quốc Sardinia dường như đã quên mất chuyện vay lương của dân, gây nên sự bất mãn trong dân chúng.
Chuyện này chưa dừng lại ở đó, vì gom góp chi phí chiến tranh, Vương quốc Sardinia lại bắt đầu trưng thu thuế chiến tranh.
Qua tay đám quan lại, thuế chiến tranh đã bị đội lên gấp nhiều lần, vượt quá khả năng chịu đựng của người dân.
Ngày 21 tháng 4 năm 1848, nông dân Brianza không thể gánh nổi khoản thuế khổng lồ đã nổi dậy. Cuộc khởi nghĩa nhanh chóng lan rộng đến Salerno, Calabria và các khu vực khác.
Quân khởi nghĩa chiếm các trang viên quý tộc, cướp lấy vựa lương, chia lương thực cho dân thường, đốt giấy nợ, văn thư, thậm chí có nơi còn chia lại đất đai.
Hành động của quân khởi nghĩa nông dân khiến các nhà tư bản và quý tộc khiếp sợ. Chính phủ Lombardy ngay lập tức phái quân đàn áp vũ lực. Cuộc khởi nghĩa tự phát của giai cấp nông dân này đã bị dập tắt chỉ trong vòng chưa đầy một tuần.
Khởi nghĩa nông dân chỉ là sự khởi đầu. Sau khi Vương quốc Sardinia chiếm đóng thành Milan, giá cả bắt đầu tăng vọt. Ví dụ như bánh mì, giá đã tăng 74% từ tháng Ba đến đầu tháng Năm.
Các nhà tư bản lợi dụng cơ hội này để trục lợi trên nỗi đau của đất nước. Người dân đói khổ, rét mướt, khiến nhiều người từng ủng hộ Vương quốc Sardinia cảm thấy thất vọng.
Ngày 25 tháng 4, dưới sự tổ chức của các hội công nhân, hơn 5000 công nhân Milan đã xuống đường, kiến nghị chính phủ lâm thời do Vương quốc Sardinia bổ nhiệm bình ổn giá cả và bảo đảm quyền lợi cho công nhân.
Vào thời điểm này, luật bảo vệ công nhân chưa hoàn thiện. Tốt nhất cũng chỉ có "Luật bảo vệ lao động" của chính phủ Vienna, cùng với một vài điều luật phụ.
Công nhân Milan không có nhiều người biết chữ, càng không quan tâm đến những ảnh hưởng chính trị. Đại diện công nhân đã sao chép một phần "Luật bảo vệ lao động" của Áo, thêm vào một số điều khoản mà họ cho là hợp lý rồi nộp lên.
Vương quốc Sardinia, để lôi kéo các nhà tư bản và quý tộc địa phương, đã cài người của họ vào chính phủ lâm thời. Những người này đã lợi dụng sơ hở, bắt giữ đại diện công nhân với tội danh "gián điệp Áo", đồng thời phái quân đàn áp đoàn biểu tình.
Ngày 28 tháng 4, cuộc đình công nổ ra ở thành Milan. Hàng chục nghìn công nhân xuống đường để tranh giành quyền lợi. Chính phủ lâm thời ra lệnh cho lực lượng Vệ binh Quốc gia nổ súng vào "đám đông gây rối trật tự xã hội", khiến hơn 300 người thiệt mạng và hơn 500 người bị bắt giữ.
Khủng bố trắng bao trùm thành Milan. Phong trào công nhân ở Milan lâm vào thoái trào dưới sự đàn áp của chính phủ tư sản tự do.
Việc đàn áp phong trào công nông không chỉ diễn ra ở Vương quốc Sardinia. Các chính phủ tư sản tự do ở các quốc gia miền nam Italy cũng ráo riết đàn áp phong trào này.
Ở Napoli, lực lượng Vệ binh Quốc gia bắn giết công nhân nhà in đang đình công; ở Roma, lực lượng Vệ binh Quốc gia tàn sát những người dân đòi bánh mì trước cửa hàng; ở Palermo, lực lượng Vệ binh Quốc gia chém giết những đồng nghiệp trong cuộc cách mạng tháng Giêng...
Hành động ngang ngược của chính phủ tư sản đã tạo cơ hội cho các thế lực phong kiến phục hồi.
Dù họ có ca ngợi chủ nghĩa tư bản tiến bộ hơn chủ nghĩa phong kiến như thế nào, thì người dân cũng nhận ra rằng chính quyền tư bản còn đáng ghét hơn cả quý tộc phong kiến.
Tập đoàn quân chủ quý tộc cũng nắm bắt cơ hội này, phản công. Đại diện lớn nhất trong số đó là tập đoàn phần cách mạng Áo do Franz cầm đầu, đã đàn áp phần lớn cuộc cách mạng trong nước Áo.
Tại Italy, Giáo hoàng Pius IX lo lắng việc thống nhất Italy sẽ khiến ông mất đi vương vị, đồng thời lo sợ chiến tranh với Áo sẽ khiến ông mất đi sự ủng hộ của các tín đồ Cơ đốc.
Dưới sự nỗ lực của Bộ Ngoại giao Áo, ngày 29 tháng 4 năm 1848, Pius IX ban hành "Tuyên ngôn", thổi bùng hồi kèn phản công.
Ngày 15 tháng 5, Quốc vương Napoli Ferdinand II yêu cầu các nghị viên tuyên thệ trung thành với hiến pháp, nhưng bị các nghị viên tư sản phản đối.
Đêm đó, Ferdinand II điều quân vào thành, chĩa mũi dùi vào Quốc hội tư sản.
Ở Vương quốc Phổ, giới quý tộc Junker không cam chịu thất bại đang âm mưu phản công. Quốc vương Friedrich Wilhelm IJI vẫn đang "hư dữ xà vï" với chính phủ tư sản.
Nước Pháp
Là cái nôi của cuộc cách mạng châu Âu, dĩ nhiên là nơi náo nhiệt nhất.
Ngày 23 tháng 4, Pháp tổ chức bầu cử dân chủ. Phái cộng hòa tư sản giành được thắng lợi áp đảo, giai cấp công nhân bị loại khỏi quyền lực cốt lõi.
Thắng lợi của phe cánh hữu ở Pháp gây ra sự bất mãn trong giai cấp công nhân.
Ngày 26 tháng 4, công nhân Pháp ở Lyon, Limoges và các thành phố khác phát động khởi nghĩa vũ trang nhưng thất bại. Lãnh tụ công nhân Blanqui ra tuyên bố lên án chính phủ phản bội cách mạng, tuyên bố phải tiến hành cách mạng đến cùng.
Mâu thuẫn giai cấp đã leo thang trở thành mâu thuẫn chủ yếu ở Pháp. Giai cấp công nhân và giai cấp tư sản mỗi người một ngả.
Cùng thời gian đó, những người theo phái bảo hoàng cũng không hề nhàn rỗi, âm thầm đưa người vào quân đội.
Nếu không phải phái bảo hoàng Pháp chia thành ba phe, kiềm chế lẫn nhau, thì giờ đây đã không còn chuyện của giai cấp tư sản.
...
Vienna
Nhìn những thông tin tình báo thu thập được trong tay, Franz thở phào nhẹ nhõm. Lịch sử không có thay đổi lớn. Hiệu ứng cánh bướm của anh vẫn chưa hoàn toàn thay đổi thế giới này.
Cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở Lombardy có nghĩa là nền tảng của Vương quốc Sardinia trong dân chúng địa phương đã bị kéo xuống ngang hàng với Áo. Không cần phải lo lắng về việc sa lầy vào một cuộc chiến tranh nhân dân.
Venice
"Thống chế, địch đã xuất hiện!" Thiếu tướng Victor nói vào tai Thống chế Radetzky.
"Ừm, nếu địch đã đến, vậy thì không cần giấu giếm nữa. Ra lệnh cho Sư đoàn 6 đạy cho quân đội Toscana một bài học. Ra lệnh cho Sư đoàn 9 đánh tan quân đội Giáo hoàng quốc vượt sông!" Thống chế Radetzky lạnh lùng ra lệnh.
Việc dụ quân đội Vương quốc Sardinia vào Venice đã không hề dễ dàng. Radetzky không hy vọng vào việc đánh bại kẻ địch bằng mưu kế.
"Thống chế, nghe nói Quốc vương Charles Albert sẽ đích thân ra tiền tuyến. Nếu ông ta nhúng tay vào chỉ huy, cơ hội của chúng ta sẽ đến!" Edman đề nghị.
"Không cần, chúng ta cứ trực tiếp bày trận quyết chiến với kẻ địch ở vùng Mantova là được, họ không có lựa chọn nào khác.
Chi phí vận chuyển của Vương quốc Sardinia ở Venice cao hơn chúng ta gấp đôi. Ngươi có thể tính xem họ phải vận chuyển bao nhiêu vật liệu mỗi ngày mới có thể đảm bảo nguồn cung cho tiền tuyến." Thống chế Radetzky bình tĩnh nói.