Constantinople
Abdul Mecid I sắc mặt âm trầm đến đáng sợ. Với Anh và Pháp, cuộc chiến ở Balkan lần này có thể chỉ là một khúc nhạc đệm ngắn ngủi, nhưng với chính phủ Sultan, nó mang tính chất sống còn.
Đế quốc Ottoman đã dốc toàn lực cho cuộc chiến này. Không còn nghi ngờ gì nữa, đây là tất cả những gì họ có.
Động viên hết đợt quân này đến đợt quân khác, sức chiến đấu ra sao chưa bàn, nhưng toàn bộ của cải của đế quốc Ottoman đã đổ vào đây.
Kết quả trên chiến trường lại khiến Abdul Mecid I vô cùng thất vọng. Vốn dĩ liên quân phải chiếm ưu thế hơn, nhưng ưu thế ít ỏi đó đã tan biến vì tranh giành quyền chỉ huy giữa Anh và Pháp.
Xóa bỏ mâu thuẫn giữa Anh và Pháp ư? Đừng mơ mộng nữa! Ngay cả trong hai cuộc thế chiến liên quan đến sống còn, Anh và Pháp còn kéo chân nhau, thì giờ mong họ hợp tác chân thành sao?
Abdul Mecid I trầm giọng nói: "Bộ Ngoại giao liên hệ với chính phủ Luân Đôn và Paris, nói rõ với họ rằng nếu họ tiếp tục giữ sức trên chiến trường, chúng ta sẽ thua cuộc chiến này."
"Vâng, bệ hạ," Ngoại trưởng Fuad đáp.
Đừng nhìn cuộc chiến đang diễn ra ác liệt, trên thực tế, thương vong của Anh và Pháp không lớn. Phần lớn binh sĩ thiệt mạng trên chiến trường là quân đội Ottoman.
Người Anh đang dùng súng dí vào cổ người Ottoman, buộc họ phải tiêu hao lực lượng của Nga trên chiến trường. Người Pháp dĩ nhiên cũng không ngại làm theo.
Tại vùng Sliven, quân Nga ban đầu dồn lực đánh mạnh vào quân Pháp. Để bảo toàn lực lượng, người Pháp đã dùng quân đội Ottoman làm bia đỡ đạn.
Giờ đây, người Ottoman phải cầu cạnh sự giúp đỡ từ Anh và Pháp, nên dù họ có làm gì quá đáng, chính phủ Sultan cũng chỉ còn cách cắn răng chịu đựng.
Chiến sự đến nay, quân số của Anh và Pháp giảm chưa đến mười lăm phần trăm, con số này còn bao gồm cả thương vong ngoài chiến đấu. Trong khi đó, quân đội Ottoman đã mất hơn hai mươi lăm phần trăm quân số.
Trong tình huống bình thường, với thương vong lớn như vậy, quân đội Ottoman đã sớm tan rã. Nhưng có đội đốc chiến thì lại khác.
Ở một mức độ nào đó, việc Anh và Pháp dùng súng ép họ ra chiến trường cũng có ý nghĩa tích cực, ít nhất cũng gây ra thương vong không nhỏ cho quân Nga.
Bộ trưởng Chiến tranh Mudela lo lắng đề nghị: "Bệ hạ, hãy yêu cầu Anh và Pháp tăng viện đi. Với tình hình hiện tại, họ không thể phối hợp tốt với nhau. Muốn thắng cuộc chiến này, cách duy nhất là dùng sức mạnh tuyệt đối để nghiền nát đối phương.”
"Chiến sự đến nay, chúng ta đã ở thế hạ phong. Ngay cả khi quân Anh và quân Pháp chịu liều mạng, thì kết cục cũng chỉ là lưỡng bại câu thương."
Abdul Mecid I thở dài một tiếng, cười khổ: "Không đơn giản vậy đâu. Hội chiến lần này không quan trọng đến thế với Anh và Pháp, dù thua cũng không ảnh hưởng nhiều.
Có lẽ, trong mắt Anh và Pháp, việc đưa chiến trường đến khu vực dọc Haiti, hoặc đánh một trận bảo vệ Constantinople, chi phí chiến tranh thậm chí còn thấp hơn.
Thậm chí, vì chiến tuyến kéo dài, áp lực hậu cần của Nga sẽ tăng lên đáng kể, số lượng quân đội có thể dồn lên tiền tuyến chắc chắn sẽ giảm bớt, phần thắng của liên quân sẽ còn cao hơn."
Anh và Pháp có thể làm như vậy, nhưng đế quốc Ottoman thì không thể. Nếu thực sự để quân Nga tiến vào khu vực dọc Haiti để quyết chiến, thì những vùng đất tỉnh hoa của đế quốc Ottoman sẽ trở thành chiến trường.
Cuối cùng, dù có giành chiến thắng, nền tảng thống trị của họ trên bán đảo Balkan cũng tan tành. Đừng nói đến việc thu phục đất đai đã mất, giữ được phạm vi kiểm soát thực tế hiện tại cũng đã vô cùng khó khăn.
Thực tế tàn khốc là vậy, Anh và Pháp chỉ liên thủ với họ để đánh Nga, sống chết của đế quốc Ottoman hoàn toàn không nằm trong phạm vi lo lắng của họ.
Đã trả một cái giá quá đắt cho cuộc chiến này, lại chẳng thu được chút lợi lộc nào, thậm chí còn có nguy cơ mất hơn nửa bán đảo Balkan. Abdul Mecid I mà không oán hận mới là lạ.
Nhưng vì mâu thuẫn giữa đế quốc Ottoman và Nga quá sâu sắc, dù chính phủ Sultan muốn nhượng bộ, Nga vẫn sẽ tìm đến đánh họ. Họ chỉ có thể đi theo sau Anh và Pháp, bán mạng mà thôi.
Luân Đôn
Tình hình chiến sự giằng co ở bán đảo Balkan khiến chính phủ Anh đau đầu. Đừng tưởng họ lắm tiền nhiều của mà không để tâm.
Xét về lợi ích, kết thúc cuộc chiến này càng sớm càng tốt, để đế quốc Anh dồn sức vào việc bành trướng thuộc địa, mới là lựa chọn tốt nhất.
Sau hơn nửa năm chuẩn bị, quân đội Anh viện trợ cuối cùng cũng đến nơi. Đợt viện binh cuối cùng đã lên đường từ quần đảo Anh tiến về bán đảo Balkan.
Đợt viện binh này là do trung tướng Montes ở tiền tuyến khẩn thiết yêu cầu. Ông ta không tin người Ottoman có thể tiêu diệt được đội du kích, lại không chắc người Pháp khi nào mới đánh bại được người Nga.
Không thể để đế quốc Anh mất mặt, quân đội cũng vậy. Vì thể diện, vì vị thế của quân đội trong nước, và vì ngân sách quân sự trong tương lai, giới quan liêu của Bộ Lục quân Anh đã hiếm khi làm việc hiệu quả đến vậy.
Về lý thuyết, ba mươi ngàn quân Anh đến tiền tuyến có khả năng lớn sẽ phá vỡ thế bế tắc trên chiến trường. Tuy nhiên, chính phủ Anh vẫn không có lòng tin.
Kể từ sau cuộc chiến chống Pháp, đế quốc Nga là quốc gia hùng mạnh nhất trên lục địa châu Âu, và cũng là cường quốc lục quân số một thế giới.
Chính phủ Luân Đôn không tin vào quân đội của mình. Họ không cho rằng số quân này có thể phá vỡ cục diện, thậm chí chính phủ Luân Đôn còn không yêu cầu quân đội chủ động tấn công.
Trong mắt nội các Anh, nước Anh vốn không phải là một cường quốc lục quân. Trên chiến trường Balkan, chỉ cần không mất mặt là được. Trách nhiệm đánh bại người Nga, cứ để người Pháp và người Ottoman hoàn thành.
Thủ tướng John Russell hỏi: "Chiến sự ở bán đảo Balkan đã lâm vào thế bí. Trừ khi liên quân tăng viện lần nữa, nếu không sẽ không thể giành chiến thắng trong thời gian ngắn. Các vị có ý kiến gì không?"
Ngoại trưởng Palmerston đề nghị: "Thưa ngài Thủ tướng, tình hình này xảy ra chủ yếu là do người Nga đã chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc chiến này trong hơn hai năm, còn liên quân thì ứng chiến vội vàng.
Một yếu tố khác là lập trường của chính phủ Áo, vượt quá dự đoán của chúng ta. Chính phủ Vienna đã bất ngờ từ bỏ việc hạn chế Nga, còn cung cấp hậu cần cho họ.
Chúng ta đã cử người tiếp xúc với chính phủ Vienna, thái độ của họ rất kiên quyết. Họ trực tiếp bày tỏ thái độ trung lập mà không cần nghe đến điều kiện của chúng ta.
Chúng ta yêu cầu họ từ chối cung cấp vật liệu chiến lược cho Nga, họ đã viện cớ tự do thương mại để từ chối chúng ch
"Tự do thương mại" là điều người Anh nói ra, không ngờ nhanh chóng trả đũa lên chính mình. Nhưng họ vẫn không thể phản đối, đây là quốc sách của đế quốc Anh.
Đầu năm nay, chưa có quốc gia trung lập nào hạn chế xuất khẩu vật liệu chiến lược, ít nhất là không có ràng buộc pháp lý. Áo đang quang minh chính đại làm ăn với Nga.
Palmerston đã từng muốn thu gom hàng hóa trên thị trường Áo, cắt đứt nguồn cung của Nga. Sau khi suy nghĩ, ông ta đã từ bỏ. Các nhà tư bản trong nước không dễ chọc.
Nếu chính phủ Luân Đôn mua hàng hóa của người Áo mà không mua hàng hóa của họ, những người này làm ầm lên cũng đủ mệt.
Là đồng mình trong chính phủ, Tổng trưởng Hải quân James Graham giải vây: "Ngài Palmerston nói không sai, nguyên nhân dẫn đến cục diện này là do chúng ta đã đưa ra những phán đoán sai lầm về quan hệ Nga-Áo.
Tuy nhiên, chuyện đã xảy ra, kiểm điểm sai lầm cũng vô ích. Điều quan trọng nhất bây giờ là đánh bại người Nga, chuyện đã qua hãy cho qua!
Nga không phải là không có nhược điểm. Theo thông tin chúng ta có được, hiện tại vật liệu chiến đấu của quân Nga trên bán đảo Balkan, hơn tám mươi phần trăm là do người Áo cung cấp, phần còn lại mới là vật liệu mà Nga đã dự trữ trước đó.
Còn vật liệu chiến lược ở vùng Kavkaz, về cơ bản đều do Nga tự cung cấp.
Những vật liệu chiến lược này, phần lớn được tích trữ ở dải ven biển Ukraine. Nếu chúng ta có thể đánh úp những khu vực này, đó sẽ là một đòn nặng nề đối với Nga."
Đương nhiên đó sẽ là một đòn nặng nề. Nga nói rằng thành quả chuẩn bị trong hai năm qua đều ở đó. Vốn dĩ họ định sử dụng Hạm đội Biển Đen để vận chuyển hậu cần cho quân đội tiền tuyến.
Nhưng kế hoạch không theo kịp sự thay đổi, hải quân Anh và Pháp đã can thiệp, giao thông trên biển bị cắt đứt. Họ chỉ có thể dựa vào xe bò, xe ngựa để từ từ vận chuyển đến tiền tuyến.
Nếu người Anh đánh úp những vật liệu này, chỉ riêng thiệt hại về kinh tế cũng đủ khiến chính phủ Sa hoàng phải khóc ròng.
Với tính tham lam của quan lại Nga, e rằng người Anh chỉ cần bắn vài phát pháo, họ sẽ dám khai man thiệt hại đến bảy tám phần.
Palmerston đề nghị: "Chúng ta không chỉ có thể phá hủy những vật liệu này, mà trên thực tế, chúng ta còn có thể mở ra một chiến trường thứ hai ở dải ven biển Ukraine.
Nga đã dồn phần lớn lực lượng chủ lực vào bán đảo Balkan. Chúng ta hoàn toàn có thể lợi dụng cơ hội này để nhổ bỏ hng ổ của Hạm đội Biển Đen.
Không có những con ruồi đáng ghét này, chúng ta có thể đổ bộ bất cứ lúc nào ở ven biển Đen, Nga sẽ phải đau đầu.
Những nơi khác họ có thể bỏ qua, nhưng bán đảo Crimea thì tuyệt đối không dám.
Lực lượng quân sự của Nga không phải là vô hạn. Sau khi chúng ta mở ra mặt trận mới, họ sẽ không thể ứng phó hết được."
Chính phủ Luân Đôn phán đoán sai lầm về quan hệ Nga-Áo. Đây là do Bộ Ngoại giao đã đưa ra những phán đoán sai lầm. Palmerston nhất định phải tìm cách bù đắp.
Mở ra mặt trận mới là sách lược mà nhóm cố vấn của ông ta đã nghĩ ra. Chỉ cần đánh bại được Nga, những sai lầm trước mắt đều không đáng nhắc đến.
Ngược lại, với ưu thế về hải quân, họ muốn đánh ở ven biển Đen như thế nào, thì cứ đánh như thế ấy.
Nga muốn đồng thời chăm sóc ba chiến trường, rõ ràng là lực bất tòng tâm. Vùng Kavkaz không đề cập đến, từ bỏ bán đảo Balkan là không thể nào. Nga đã bỏ ra quá nhiều, khoảng cách đến Constantinople chỉ còn là một bước chân cuối cùng.
Nhưng bán đảo Crimea cũng không thể bỏ được. Nếu mất nơi này, hải quân Anh và Pháp sẽ ngày ngày án ngữ trước cửa nhà họ. Nga sẽ không thể phát triển hải quân ở Biển Đen.
Không có hải quân, việc tiếp tục chinh phục Constantinople chỉ còn lại ý nghĩa chính trị và tôn giáo. Dù có đánh hạ, cũng rất khó bảo vệ.
Bộ trưởng Nội vụ Henry John Temple nghỉ ngờ nói: "Ngài Palmerston, về lý thuyết, việc mở ra chiến trường thứ hai nghe rất hay, nhưng đừng quên rằng chúng ta cũng là viễn chỉnh. Nga tiêu hao lớn, chúng ta còn tiêu hao lớn hơn.
Giống như đại chiến ở bán đảo Balkan hiện nay, chi tiêu quân sự của liên quân gấp đôi Nga. Nga mua vật liệu trực tiếp từ Áo, chi phí vận chuyển vật liệu của chúng ta cũng cao hơn họ một phần tư.
Tài lực của Ottoman đã cạn kiệt. Toàn bộ chi tiêu của quân đội Vương quốc Sardinia đều do chúng ta gánh vác. Tài lực của chính phủ Pháp cũng không mấy khả quan.
Nếu lại mở mặt trận mới ở bán đảo Crimea, phần lớn chi phí quân sự cũng sẽ đổ lên đầu chúng ta. Về tài chính, chúng ta không có khoản dự toán này, làm sao thuyết phục quốc hội đây?"
Không ai thích chịu thiệt. Bây giờ muốn mở ra mặt trận mới, người Anh nhất định phải đóng vai kim chủ. Điều này có nghĩa là lại thêm vài triệu bảng Anh, thậm chí hơn chục triệu bảng Anh chi tiêu.
Palmerston thong dong giải thích: "Ngài Henry, ngài quá lo lắng. Nếu chiến tranh bùng nổ ở bán đảo Crimea, trên thực tế, chúng ta sẽ còn chiếm được nhiều lợi thế hơn.
Chỉ cần chúng ta phá hủy những vật liệu mà Nga tích trữ ở ven biển Đen trước đó, Nga muốn tiếp liệu, chỉ có thể vận chuyển từ phía sau.
Chi phí này chắc chắn sẽ cao hơn nhiều so với việc mua từ Áo. Với năng lực phản ứng của chính phủ Sa hoàng, khi gặp phải tình huống như vậy, họ sẽ không thể điều chỉnh kịp thời trong thời gian ngắn.
Vào thời điểm này, càng hoảng loạn, càng dễ phạm sai lầm. Khi Nga đưa ra những quyết định sai lầm, cơ hội của chúng ta sẽ đến.
Ngay cả khi họ không phạm sai lầm, việc tác chiến trên ba mặt trận cũng vượt quá giới hạn chịu đựng của quốc lực của họ. Chúng ta đang đối mặt với một kẻ địch thiếu quân, thiếu tiền, thiếu vật liệu. Vấn đề thắng cuộc chiến này không lớn.
Về phần việc tăng chỉ tiêu quân sự, so với việc đánh sụp Nga, việc bỏ ra một chút giá cao có đáng là gì?
Sau một trận đại bại như vậy, những mâu thuẫn xã hội bị chính phủ Sa hoàng cưỡng ép kìm nén sẽ bùng nổ. Trong tình hình nội ưu ngoại hoạn, khả năng đế quốc Nga phân liệt là rất lớn.
Đến lúc đó, chúng ta hoàn toàn có thể xẻ thịt đế quốc Nga theo ý muốn của mình, hoàn toàn tiêu trừ mối đe dọa này."
Vào thời đại này, Nga là kẻ thù không thể thiếu của Anh. Nếu chỉ đánh bại Nga, sẽ không đủ để quốc hội Anh đồng ý đổ máu nhiều.
Nhưng nếu có thể hoàn toàn đánh sụp Nga, thì lại khác. Không một nghị viên nào có thể từ chối sự cám dỗ này.
Thấy không có ai tiếp tục phản đối, John Russell lên tiếng: "Nếu như mọi người không có ý kiến khác, vậy thì bây giờ chúng ta sẽ bắt đầu biểu quyết. Ai đồng ý với đề nghị của ngài Palmerston xin giơ tay."
Nói xong, John Russell tự mình giơ tay lên. Ông ta cũng không thể cưỡng lại sự cám dỗ đánh sụp Nga. Chỉ cần hoàn thành nhiệm vụ này, ông ta sẽ là một trong những thủ tướng vĩ đại nhất trong lịch sử nước Anh.
Liếc mắt một vòng, John Russell tiếp tục nói: "Thông qua. Tuần sau, tôi sẽ thay mặt nội các trình dự luật lên quốc hội.
Ngài Palmerston, Bộ Ngoại giao lập tức liên lạc với người Pháp, cố gắng đạt được sự đồng thuận chung về vấn đề này càng sớm càng tốt.
Tốt nhất là trước khi quốc hội biểu quyết, tránh cho đến lúc đó lại xảy ra chuyện ngoài ý muốn."
Chiến lược hay đến đâu, cũng phải có người áp dụng. Số lượng lục quân của Anh chỉ có bấy nhiêu, dồn hết lên cũng không đủ để đánh với Nga. Vậy thì chỉ có thể để người Pháp gánh đòn.
Napoleon III muốn lợi dụng cuộc chiến này để vớt vát danh vọng chính trị. Muốn không trả giá đắt sao có thể được chứ?
John Bull không phải là thằng ngốc. Nếu người Pháp không xuất lực, họ sẽ không thể bùng nổ.