Trong trang viên Vienna Bolton, mười mấy nhân vật tai to mặt lớn, áo mũ chỉnh tề tề tựu. Dù đã cố gắng kiềm chế, họ vẫn không giấu nổi vẻ hợm hĩnh, phô trương của những kẻ mới giàu.
Một người đàn ông trung niên, quần áo lòe loẹt, ngập ngừng hỏi: "Ông Owen này, đám dân đen kia có làm nên trò trống gì không? Ngay cả khi chúng ta trang bị vũ khí cho họ, thì một lũ ô hợp cũng chẳng nên cơm cháo gì đâu?"
Không khí trong phòng có phần ngột ngạt. Người đàn ông lịch lãm, sang trọng ngồi ở vị trí chủ tọa từ tốn đứng lên, khẽ mỉm cười, chậm rãi nói:
"Thưa ông Love, chỉ dựa vào bọn họ thì dĩ nhiên là không đủ! Nhưng những người muốn cách mạng ở Áo lúc này, không chỉ có riêng chúng ta!
Cuộc khủng hoảng kinh tế lần này đã gây ra những tổn thất nặng nề cho Áo như thế nào, chắc hẳn mọi người đều cảm nhận được rồi, phải không?
Có thể nói, tầng lớp tư bản ở Áo cũng tổn thất không ít, hàng trăm ngàn người vì thế mà thất nghiệp.
Chính phủ Vienna lại không hành động, vậy thì các vị muốn sống sót, ngoài cách mạng ra, còn lựa chọn nào khác sao?"
Đây mới là mấu chốt của vấn đề. Đến nước này, phần lớn nhà tư bản đã bị dồn vào chân tường, chỉ có điều nhiều người còn chưa ý thức được điều đó.
Hiện tại, rất nhiều nhà tư bản ở Áo đang tích trữ một lượng lớn hàng hóa. Nếu không thể nhanh chóng tiêu thụ, dòng tiền sẽ bị đứt gãy.
Vấn đề là có thể bán hàng cho ai?
Dân thường không đủ khả năng mua. Lúc này ở Áo, số người có sức mua thực sự quá ít.
Giới ngân hàng thì xưa nay khó đoán, là lũ ma cà rồng hút máu giới tư sản, chỉ ăn chứ không nhả xương.
Nếu các nhà tư bản không muốn thân bại danh liệt, thì chỉ còn cách phá vỡ trật tự hiện tại, xẻ thịt giới quý tộc để vượt qua cơn nguy khốn. Đó là lựa chọn duy nhất.
Tương tự, những người thất nghiệp cũng phải đối mặt với vấn đề này. Có lẽ họ không muốn nổi loạn, nhưng cái bụng đói thì không thể lừa dối ai.
Khi đói khát, người ta sẽ mất lý trí. Chỉ cần có người kích động, ngay lập tức có thể bùng nổ một cuộc cách mạng.
So với lịch sử, mâu thuẫn xã hội ở Áo thời kỳ này đã có sự thay đổi. Không phải do những yêu cầu cải cách của người dân đối với chính phủ không thành công, mà là do bị thực tế ép đến đường cùng, buộc phải làm cách mạng.
Một ông lão trạc ngũ tuần lắc đầu nói: "Ông Owen, chúng ta lợi dụng đám dân đen để khởi nghĩa. Nếu họ muốn thành lập một chính phủ vô sản, rồi 'cách mạng' luôn cả chúng ta thì sao?"
Đây cũng là mối lo của tất cả nhà tư bản. Trong thời đại này, tư tưởng vô sản đã bắt đầu manh nha. Một khi để giai cấp vô sản thành lập chính phủ, thì chẳng khác nào lấy mạng của họ.
Ông Owen mỉm cười nói: "Vấn đề này rất đơn giản. Các đồng nghiệp Pháp của chúng ta đã giúp chúng ta giải quyết khó khăn này. Sau khi cách mạng thành công, chúng ta chỉ cần lập tức cướp chính quyền, thì sẽ không có vấn đề gì xảy ra.
Hiện tại, Vienna có gần một trăm hai mươi ngàn công nhân. Dưới sự kiểm soát có chủ ý của chúng ta, các tổ chức công đoàn được chia theo ngành nghề, nhà máy, thành hàng trăm lớn nhỏ.
Chỉ cần không để họ thống nhất lại, thì việc thành lập chính phủ mới chắc chắn sẽ phải dựa vào chúng ta làm chủ đạo. Chẳng lẽ các vị cho rằng trong đám dân đen kia có người có thể tập hợp được họ?"
Tổ chức ư? Trong cái thời đại mà thông tin chỉ truyền bằng miệng này, e rằng các thành viên công đoàn có biết nhau hay không còn là một vấn đề.
Phần lớn các tổ chức công đoàn này đều là tự phát, không có ràng buộc cưỡng chế đối với thành viên, bên trong còn không biết có bao nhiêu gián điệp của nhà tư bản cài vào.
Trước Cách mạng Tháng Mười Nga, sức chiến đấu của các tổ chức công đoàn cũng rất hạn chế, phần lớn trong số đó còn bị nhà tư bản ngấm ngầm khống chế.
Muốn tổ chức toàn bộ công nhân, đây tuyệt không phải là việc một sớm một chiều có thể làm được. Chỉ cần họ giành trước quyền thành lập chính phủ, nắm trong tay quyền lực quốc gia, thì đại cục đã định.
Điều này có thể thấy rõ từ Cách mạng Tháng Hai ở Pháp. Sau khi cách mạng thắng lợi, các nhà tư bản liền cướp chính quyền, việc đầu tiên không phải là truy cứu trách nhiệm của chính phủ trước, mà là trấn áp những công nhân cùng tham gia cách mạng.
Trong mắt các nhà tư bản, liêm sỉ là thứ gì đó xa xỉ.
...
Đêm khuya, phủ thủ tướng Vienna đèn đuốc sáng trưng. Thủ tướng Metternich đang lo lắng cho tình hình hiện tại. Đến nước này, ít nhất phải có một tập đoàn lợi ích phải hy sinh.
Rốt cuộc là ra tay với nhà tư bản, hay là hướng về quý tộc, hoặc là trút lên đầu dân thường? Đây là một lựa chọn khó khăn.
Thủ tướng Metternich đã chúa tể chính trường Áo hơn hai mươi năm, không thể tránh khỏi bị những quy tắc trói buộc. Nếu không, ông đã không phải đau đầu đến vậy.
Cách mạng Paris bùng nổ, Áo cũng đang âm ỉ sóng ngầm. Đáng tiếc, quan niệm của thủ tướng Metternich vẫn còn dừng lại ở mười năm trước, cho rằng nước Áo bảo thủ không giống với nước Pháp cởi mở.
Ngoài việc tăng cường phòng bị ở vùng Italy, vùng Galicia, ông không cho rằng Vienna sẽ có nguy hiểm gì. Ông cho rằng, nếu có cách mạng nổ ra, thì cũng phải là ở những nơi khác trước, ví dụ như Hungary.
"Thưa ngài thủ tướng, theo tình hình hiện tại, phe đối lập lần này sẽ không nhượng bộ. Họ e rằng sẽ còn trù tính những hoạt động diễu hành quy mô lớn hơn!" Đại công tước Louis sắc mặt âm trầm nói.
Nếu chỉ là để thủ tướng Metternich xuống đài, thì ông ta giơ hai tay tán thành. Nhưng nếu muốn ủy ban nhiếp chính cùng nhau cuốn xéo, giao lại quyền lực cho quốc hội thông qua cải cách chính trị dân chủ, thì đúng là chuyện hoang đường.
Dù có khó chịu với Metterich đến đâu, lúc này đại công tước Louis cũng nhất định phải đứng chung chiến tuyến với ông ta, sinh mệnh chính trị của cả hai coi như bị trói chặt với nhau.
Thủ tướng Metternich thở dài một tiếng, rồi chậm rãi nói: "Không sai, trừ phi chúng ta chấp nhận toàn bộ điều kiện của họ, nếu không họ chắc chắn sẽ không bỏ qua. Bây giờ kẻ địch e rằng vẫn đang tiếp tục câu kết, ngày mai ta phải đối mặt với một đoàn diễu hành quy mô lớn hơn nữa!
Trừ phi chúng ta tiên hạ thủ vi cường, bắt giữ những kẻ cầm đầu sự kiện lần này, ra lệnh đóng quân vào thành, phong tỏa các ngả đường, cấm chỉ họ tụ tập!"
Ông đã già, không còn sự quyết đoán như thời trẻ. Nếu không, ông đã không do dự mà ra lệnh bắt người từ lâu.
"Vậy thì cứ bắt người trước đi. Nếu để họ làm loạn như vậy, e rằng tình hình sau này chúng ta sẽ không kiểm soát nổi!" Đại công tước Louis không chút do dự nói.
Dù sao thì mệnh lệnh này phải do thủ tướng ban hành, người gánh tội chính là Metternich, ông ta lại không cần phải chịu trách nhiệm.
Metternich cười khổ nói: "Đây chỉ là trị ngọn không trị gốc. Nếu kinh tế trong nước không thể chuyển biến tốt, chuyện hôm nay còn sẽ tiếp tục xảy ra.
Các vị hãy bãi bỏ chế độ nông nô đi. Lúc này, chúng ta cần phải tạo ra một thị trường, dù cho cái thị trường này chỉ dừng lại trên giấy, chúng ta cũng nhất định phải làm cho thị trường khôi phục lòng tin!"
Thật vậy, lúc này tuyên bố bãi bỏ chế độ nông nô trên toàn quốc, có thể khiến rất nhiều người khôi phục lòng tin, đồng thời có thể gia tăng hơn hai mươi triệu người mua, dù cho sức mua của họ vô cùng nhỏ bé.