Logo
Chương 235: Đáng sợ tật bệnh

**Cung điện Versailles**

Ngoại trưởng Auvergne tâu: "Bệ hạ, tân Đế quốc La Mã Thần thánh vừa gửi công hàm ngoại giao từ đại sứ quán của họ ở Paris. Họ đề nghị hợp tác với chúng ta trong vấn đề Hy Lạp."

"Xem ra, chính phủ Vienna lo ngại người Anh sẽ lợi dụng cơ hội này để thôn tính Vương quốc Hy Lạp, gây tổn hại đến lợi ích của họ."

Dân số Hy Lạp thời điểm này chỉ vừa hơn một triệu người. Trải qua cuộc chiến tranh vừa rồi, lực lượng thanh niên trai tráng trong nước đã hao tổn nghiêm trọng.

Nếu người Anh cố tình biến Hy Lạp thành thuộc địa, điều này không phải là không thể.

Mối lo này hoàn toàn có cơ sở. Thôn tính Hy Lạp sẽ mang lại lợi ích chiến lược to lớn cho người Anh, không chỉ chặn đường người Nga tiến vào Địa Trung Hải mà còn gia tăng quyền lực của họ ở Cận Đông.

Chính phủ Paris cũng vô cùng lo ngại về tình hình này. Chiếc bánh Cận Đông chỉ có vậy, nếu người Anh chiếm quá nhiều, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến lợi ích của Pháp.

Napoléon III trầm ngâm một lát rồi nói: "Việc người Anh thôn tính Vương quốc Hy Lạp sẽ gây bất lợi lớn cho chiến lược Cận Đông của chúng ta. Hãy cử người nói chuyện với người Áo. Chỉ cần lợi ích hai bên không xung đột quá nghiêm trọng, chúng ta có thể hợp tác hành động."

Một mình đối đầu với người Anh, Napoléon III vẫn còn e ngại, nhưng nếu có Áo cùng tham gia, ông sẽ không sợ hãi. Vào thời điểm này, thực lực của bốn cường quốc Anh, Pháp, Nga, Áo chưa có sự chênh lệch quá lớn. Dù người Anh có lợi thế, họ cũng không thể một mình chống lại hai nước.

Lợi ích chung luôn là nền tảng của sự hợp tác. Pháp và tân Đế quốc La Mã Thần thánh đang tranh giành quyền bá chủ ở châu Âu, về lý thuyết, hai bên nên có mâu thuẫn sâu sắc.

Nhưng hiện tại, Nga vẫn là bá chủ châu Âu. Trước khi "con gấu Nga" ngã xuống, hai nước Pháp, Áo chỉ là ứng cử viên, chưa đến lúc trở mặt.

Do ảnh hưởng của các cuộc chiến tranh phản Pháp, mọi hành động của Pháp trên lục địa châu Âu đều bị theo dõi chặt chẽ.

Trong bối cảnh này, bất kỳ hành động bành trướng nào của Pháp ở châu Âu cũng có thể bị hiểu sai, dẫn đến sự ngăn chặn từ các quốc gia khác. Chính phủ Paris lúc này phải hành động kín tiếng.

Tân Đế quốc La Mã Thần thánh cũng đang che giấu sức mạnh. Mặc dù Áo đã phát triển hơn bốn năm dưới thời Franz, nhưng sự phát triển này chỉ giúp Áo theo kịp thời đại, chứ không tạo ra lợi thế rõ rệt so với các quốc gia khác.

Sau khi thôn tính vùng Nam Germany, tân Đế quốc La Mã Thần thánh bước vào giai đoạn củng cố nội bộ, không có đủ sức lực để gây sự trong ngắn hạn. Franz hiện tại chưa có kế hoạch tranh giành quyền bá chủ châu Âu.

Hai bên đều giữ thái độ thận trọng, xung đột Pháp - Áo tự nhiên chưa đến thời điểm bùng nổ. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác tiếp theo.

Bộ trưởng Nội vụ Piscine phân tích: "Bệ hạ, mục đích của người Áo có lẽ không đơn giản như vậy."

"Theo những gì chúng ta biết, kể từ sau thất bại trong việc thống nhất vùng Germany, những tiếng nói ủng hộ việc mở rộng thuộc địa ở nước ngoài trong chính phủ Vienna đã bắt đầu gia tăng."

"Hiện tại, cục diện châu Âu đã ổn định. Con đường thống nhất vùng Germany của người Áo đã bị chặn đứng, Nga và Áo cũng đã đạt được thỏa thuận về bán đảo Balkans."

"Dù kết cục của Chiến tranh Cận Đông có thế nào, sự bành trướng của người Áo ở châu Âu cũng đã đến giới hạn. Thậm chí, những lợi ích mà họ giành được ở bán đảo Balkans có thể không giữ được."

"Trong bối cảnh này, người Áo rất có thể sẽ từ bỏ chính sách của thời Metternich và khởi động lại chiến lược thực dân ở nước ngoài."

"Chúng ta có cần phải chuẩn bị trước để đối phó với một đối thủ mới sắp xuất hiện hay không?"

Không lâu trước đó, chính phủ Paris đã xác định chính sách tiếp theo: tạm thời từ bỏ việc bành trướng ở châu Âu, tập trung phát triển thuộc địa ở nước ngoài.

Bây giờ Áo tham gia vào hoạt động thực dân ở nước ngoài, người Pháp đương nhiên phải cảnh giác.

Hiện tại vẫn là thời đại của thuyền buồm, kỹ thuật hải quân của các quốc gia chưa có sự khác biệt lớn. Một cường quốc châu Âu muốn phát triển hải quân, độ khó chưa đến mức tuyệt vọng.

Dĩ nhiên, điều đó không có nghĩa là người Pháp sợ việc Áo tham gia vào hoạt động thực dân ở nước ngoài. Ngược lại, Pháp có lợi thế tuyệt đối so với Áo trong lĩnh vực này.

Nhưng đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực thực dân không chỉ có Áo. Các nước thường kiềm chế lẫn nhau.

Chỉ khi tranh giành lợi ích cốt lõi, các nước mới dốc toàn lực.

Nếu bất đồng ý kiến là đánh nhau, thì kẻ thắng sẽ có tất cả. Điều này là không thể, vì đối thủ cạnh tranh rất nhiều. Đè được nước này, nước khác lại trồi lên.

Nếu chỉ bận rộn chèn ép đối thủ, thì lấy đâu ra sức lực để mở rộng thuộc địa. Việc mở rộng thuộc địa cũng có giới hạn, bành trướng mù quáng có thể dẫn đến thất bại.

Không phải toàn bộ lãnh thổ đều có giá trị thực dân. Thậm chí, cùng một khu vực, hiệu quả từ sự cai trị của các quốc gia khác nhau cũng không giống nhau.

Những thuộc địa không có giá trị chiến lược, giá trị kinh tế thấp thường thuộc về người chiếm trước. Nếu thuộc địa có giá trị chiến lược cao, lợi ích phong phú, thì một cuộc tranh giành khốc liệt là không thể tránh khỏi.

Vào giữa thế kỷ 19, các quốc gia đã tranh chấp vì thuộc địa ở nước ngoài, nhưng chiến tranh giữa các đế quốc thực dân vì tranh giành thuộc địa lại rất hiếm.

Nguyên nhân chính là những vùng đất màu mỡ nhất đã bị các nước chia xong. Những vùng đất còn lại không đáng để phát động chiến tranh. Suy cho cùng, mọi người đều vì lợi ích, không ai làm những việc lỗ vốn.

Sau một hồi trầm tư, Napoléon III tự tin nói: "Đối với chúng ta, đây có lẽ là một điều tốt. Người Áo mở rộng thuộc địa ở nước ngoài, chắc chắn phải tăng cường phát triển hải quân."

"Như vậy, áp lực quân sự mà chúng ta phải đối mặt sẽ giảm đi rất nhiều. So với người Áo, lợi thế của chúng ta trên biển lớn hơn rất nhiều so với trên đất liền."

"Do vị trí địa lý, người Áo có tình thế chiến lược bất lợi trong việc tranh giành thuộc địa ở nước ngoài."

"Trừ khi họ chỉ phát triển ở Địa Trung Hải hướng tới lục địa châu Phi, còn nếu muốn phát triển ở những khu vực khác, họ phải đi qua eo biển Gibraltar, và phải đi qua trước mũi người Anh."

"Họ càng đầu tư nhiều lực lượng vào hải ngoại, họ càng không dám trở mặt với chúng ta trong ngoại giao, nếu không chúng ta có thể bóp cổ họ bất cứ lúc nào."

Nói xong, vẻ mặt Napoléon III trở nên u ám. Tình hình của Áo đúng như ông nói, việc mở rộng thuộc địa ở nước ngoài là một tình thế bất lợi, bộc lộ điểm yếu trước mặt Pháp.

Nhưng người Anh nắm giữ eo biển Gibraltar, chẳng phải cũng có thể bóp cổ họ sao? Một khi hai nước xảy ra chiến tranh, người Anh có thể chia đôi hải quân Pháp, khiến họ không thể ứng cứu lẫn nhau.

Tại sao chính phủ Áo lại muốn mở rộng thuộc địa ở nước ngoài, chẳng lẽ họ không hứng thú với lợi ích mà thuộc địa mang lại sao?

Hiển nhiên là không thể. Ai cũng biết việc thực dân ở nước ngoài có thể mang lại lợi ích phong phú. Nhưng đối với việc thực dân ở nước ngoài, vị trí địa lý của Áo quá bất lợi, khiến họ gặp nhiều thiệt thòi.

Nếu không có sự phát triển lớn mạnh, với thực lực của Áo, họ vẫn có thể giữ được những thuộc địa có giá trị chiến lược và kinh tế bình thường. Nhưng một khi gặp phải những miếng mỡ béo bở, chắc chắn họ sẽ không thể cạnh tranh với Anh và Pháp.

Chỉ vì vài vùng đất có giá trị chiến lược không cao, giá trị kinh tế không lớn, mà đầu tư nhiều tài lực để phát triển hải quân, chính phủ Áo cho rằng, sự bỏ ra này không tương xứng với lợi nhuận.

Nhưng thời đại đang thay đổi. Cùng với sự phát triển của công nghiệp hóa, những thuộc địa ở nước ngoài từng bị coi là "gân gà” lại một lần nữa thể hiện giá trị.

Đừng nghĩ vị trí địa lý của Áo có vẻ bất lợi, Franz hiểu rõ, với sự phát triển của kỹ thuật hải quân, điểm yếu này sẽ ngày càng nhỏ đi trong tương lai.

Trong thời đại tàu buồm, hành trình đến các thuộc địa ở nước ngoài của Áo dài hơn Anh và Pháp hàng ngàn hải lý, điều này vô cùng chí mạng, có nghĩa là chi phí và nguy hiểm đều tăng lên.

Nhưng khi thời đại tàu chiến bọc thép đến, máy hơi nước được sử dụng trên tàu chiến, khó khăn về khoảng cách đang được giải quyết từng bước.

Đặc biệt là sau khi kênh đào Suez được khai thông, hành trình của Áo từ Địa Trung Hải tiến vào Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương và Đại Tây Dương sẽ giảm đi đáng kể, và tính an toàn cũng sẽ được nâng cao rất nhiều.

Đây cũng là một trong những lý do khiến chính phủ Vienna hòa hoãn quan hệ với Pháp. Việc đào một con kênh nối liền Địa Trung Hải và Biển Đỏ đã được Franz đề cập.

Điều này cần sự hợp tác với người Pháp mới có thể hoàn thành. Quyền lực của Áo ở Ai Cập vẫn còn quá thấp, dù Franz có tăng cường sự thẩm thấu vào khu vực này, cũng không thể đuổi kịp trong thời gian ngắn.

...

**Bán đảo Crimea**, liên quân Anh, Pháp và Nga đang tiến hành một cuộc chiến thảm khốc. Thương vong trên chiến trường vẫn nằm trong giới hạn chịu đựng của các bên.

Nhưng khí hậu ẩm ướt, sự xâm nhập của nhiều loại côn trùng nhỏ và muỗi hút máu hung hãn đã mang đến sự lây lan của dịch bệnh, gây ra sự sụt giảm quân số do bệnh tật.

Đến mùa xuân năm 1854, số lượng quân nhân giảm do bệnh tật của liên quân lần đầu tiên vượt quá số thương vong trên chiến trường. Dĩ nhiên, người Nga cũng không thể may mắn thoát khỏi, chỉ là họ thích nghi với khí hậu địa phương tốt hơn, nên số lượng quân nhân giảm do bệnh tật tương đối ít hơn.

Thống soái quân Nga Fitzroy Somerset nằm mơ cũng không ngờ, trang bị mới không giúp cân bằng thương vong giữa hai bên, mà chính là dịch bệnh.

Dĩ nhiên, ông không có thời gian để ý đến điều này. Bây giờ Fitzroy Somerset cũng đang đau đầu vì số lượng lớn binh lính Nga bị bệnh, tình trạng thiếu thốn thuốc men khiến ông không biết phải làm gì.

Nếu biết được tình cảnh thảm hại của liên quân, có lẽ tâm trạng của Fitzroy Somerset sẽ tốt hơn rất nhiều. Nếu có thể, ông không ngại để quân Nga trên đảo cùng kẻ địch đồng quy vu tận.

Cuộc chiến này liên quan đến vận mệnh của đế quốc Nga. Chiến tranh tiến hành đến nay, đã có hơn ba trăm ngàn binh lính Nga ngã xuống. Chỉ riêng ở bán đảo Crimea, số lượng thương vong của quân Nga đã vượt quá bảy mươi ngàn.

Một sĩ quan trung niên báo cáo: "Thưa ngài tư lệnh, gần đây kẻ địch đã giảm cường độ tấn công. Theo lời khai của tù binh, bên kia có rất nhiều binh lính bị bệnh, nghe nói là mắc cảm lạnh, kiết lị và giang mai."

"Giang mai?" Fitzroy Somerset nghi ngờ hỏi.

"Đúng vậy, thưa ngài tư lệnh, chính là giang mai!" Sĩ quan trung niên khẳng định.

Nghe được câu trả lời này, Fitzroy Somerset không biết nên khóc hay nên cười. Trên bán đảo Crimea, ngoài chiến tranh ra, các hoạt động giải trí rất ít.

Đánh bạc, rượu thuốc lá và phụ nữ là những thú vui được binh lính yêu thích nhất.

Ngoại trừ rượu thuốc lá, binh lính Nga ít tham gia vào các hoạt động còn lại. Ai bảo binh lính Nga đều là những kẻ nghèo khó? Không có tiền thì dĩ nhiên không chơi được, chơi ít thì tỷ lệ mắc bệnh tự nhiên cũng nhỏ.

Liên quân Anh, Pháp thì khác. Họ đều có quân lương. Có cầu thì có cung, ngành dịch vụ ở liên quân rất thịnh vượng.

Sống lay lắt trên chiến trường, qua hôm nay không biết có ngày mai, đương nhiên phải tận hưởng lạc thú trước mắt!

Vì không chú trọng vệ sinh cá nhân, một binh lính nào đó đã nhiễm giang mai, sau đó lây lan nhanh chóng trong toàn quân thông qua ngành dịch vụ.

(ghi chú: Trong lịch sử, Chiến tranh Crimea có hơn vạn người chết vì nhiễm giang mai)

Vào thời điểm này, không có bất kỳ phương pháp điều trị hiệu quả nào cho bệnh giang mai. Cách đáng tin cậy nhất là sử dụng kháng sinh khi mới nhiễm bệnh, nhưng Penicillin vẫn còn nằm trong phòng thí nghiệm của Franz, việc đưa vào sản xuất thương mại còn rất xa vời.

Không có thuốc, thì phó thác cho trời vậy! Dù sao tỷ lệ tử vong do giang mai thường chỉ khoảng hai mươi phần trăm. Người may mắn có thể chống chọi được.

Xét đến môi trường tồi tệ trong quân doanh, các binh lính lại không chú trọng vệ sinh cá nhân, tỷ lệ tử vong có lẽ còn cao hơn nữa.

Nhưng đây đều là những vấn đề nhỏ. Cảm lạnh và kiết lị cũng có thể cướp đi sinh mạng, tỷ lệ tử vong cũng không thấp hơn. Dù sao cũng là chết, bệnh gì chẳng vậy?

Không chỉ người Nga thiếu thốn thuốc men, tình hình của liên quân cũng không khá hơn. Trong đó, tình hình của quân Anh còn tồi tệ hơn. Hệ thống hậu cần hỗn loạn, phần lớn binh lính không biết bệnh viện dã chiến ở đâu.

Đến bệnh viện cũng không nhất định có ích, số lượng bác sĩ quá ít, không thể đáp ứng nhu cầu của mọi người. Trừ khi là chỉ huy, binh lính bình thường nếu không hối lộ thì đừng mong được điều trị tốt.

Rất nhiều thuốc men phải hối lộ quan tiếp liệu mới có thể lấy được, nếu không thì đừng hòng biết thuốc men được cất ở đâu.

Nếu phát hiện bệnh viện và kho thuốc cách nhau vài dặm, đừng ngạc nhiên, đừng hoảng hốt, đây chỉ là thao tác bình thường, coi như cách nhau mười mấy cây số cũng không phải là điều bất ngờ.

Bộ máy quan liêu hoàn toàn làm việc theo quy định. Rất nhiều lần, bệnh viện dã chiến di dời theo quân đội, kho thuốc men bị bỏ lại phía sau. Phải hoàn thành toàn bộ thủ tục, mới có thể tiến hành di chuyển.

Kể một câu chuyện cười: Một chiếc tàu mang tên "Người tiên phong" đã chở hơn 150 tấn rau củ đến Balaclava, nhưng bộ phận quân nhu đột nhiên phát hiện chiếc thuyền này thủ tục không đầy đủ, vì vậy nghiêm cấm dỡ hàng.

Theo quy định, phải quay về Luân Đôn để bổ sung thủ tục, số hàng này mới được nhập kho. Cuối cùng khi thủ tục được hoàn tất, hơn 150 tấn rau củ đã thối rữa.

Theo lý mà nói, phải báo hỏng và xử lý, kết quả bộ máy quan liêu trực tiếp nhập số hàng này vào kho, sau đó phát xuống cho bộ đội.

Hậu quả có thể tưởng tượng được. Trong thống kê sau chiến tranh, bộ phận hậu cần của quân Anh gây ra thiệt hại cho quân viễn chinh còn lớn hơn cả người Nga.